S. Wensing _ 11-12-10 _ Once in a lifetime
De Paardenkrant publiceerde recent een column van Hans Peter Minderhoud die zich enigszins druk maakt over het niet nomineren van Edward Gal als sportman van het jaar. Dit nodigt uit tot reacties, evenals alle perikelen rondom Totilas. Het zwarte wonder blijft de gemoederen bezig houden en het is nog maar de vraag of er kaarten beschikbaar zullen zijn voor het eerste sportevenement waar Totilas onder zijn nieuwe ruiter in de ring zal verschijnen. Over twee maanden is de eerste merrie die gedekt is door Totilas uitgerekend en plotsklaps verschijnt zijn vorige berijder veelvuldig in verschillende televisie uitzendingen. Ik kan mij niet herinneren dat eerder een paard zoveel heeft losgemaakt als Totilas. Nog los van zijn indrukwekkende prestaties is dit alleen al een ongekend fenomeen.
Voor de paardenman of vrouw is het één een zeer logisch gevolg van het ander. Totilas is een wonder en samen met Edward Gal een once-in-a-lifetime duo. De Nederlandse fan kan het moeilijk verkroppen dat de buit wordt weggekocht door de concurrent. Ik weet niet of het Matthias Rath ooit zal lukken om de sympathie van de Nederlanders te winnen. Het ligt in ieder geval niet erg voor de hand.
In mijn vorige column schreef ik al dat wat geweest is is geweest. Het zal niemand lukken om het effect van de eerste keer te evenaren. De glans lijkt weg. Dit lijkt pessimistisch, maar er is zoiets als de eerste keer en de tweede keer is altijd anders, en meestal veel minder.
Maar goed, dit is allemaal wat jargongepraat, de column van Hans Peter Minderhoud gaat juist om de plaats van de dressuursport in de Nederlandse sport. En die lijkt wederom ondergeschoven. Dressuur kan niet op tegen voetballen en schaatsen en dat lijkt mij eerder een constatering dan een mening. De verkiezing van de sporters van het jaar is niet een eenvoudige optelsom van behaalde medailles. Ik kan mij goed voorstellen dat een schaatster of voetballer weining op heeft met de paardensport en zich zeker niet zal laten leiden door medailles.
Edward Gal is ruiter van het jaar en wat mij betreft ook ruiter van de eeuw en alle andere denkbare hoge onderscheidingen. Maar hij is geen sportman van het jaar in de ogen van andere sporters of een vakjury. Dat lijkt te wijten aan het feit dat dressuurrijden voor leken moeilijk te begrijpen is en dat het nog steeds een bijzonder verschijnsel is dat er een sport bestaat waar dieren worden ingezet. De paardensport blijft een vreemde eend in de bijt, ondanks het feit dat alleen al in Nederland honderduizenden ruiters deze sport beoefenen.
Hans Peter Minderhoud merkt terecht op dat Totilas veel heeft losgemaakt, ook bij het grote publiek. Maar dat richt zich toch wel met name op de verkoopprijs en in mindere mate op de prestaties. In een uitzending van Paul de Leeuw bleek dit weer eens overduidelijk. De redactie van het programma had geen enkele moeite gedaan om zich te verdiepen in de achtergronden. De uitzending ging overal over, behalve over de sport. De kijker wordt niet bepaald voorgeschoteld dat dressuurrijden een sport is. En dressuurrijden heeft al een dubieus imago.
Net als Bonfire heeft Totilas ook een bijzondere rol gespeeld in het bereiken van een groter publiek, maar het lijkt niet voldoende. Het blijft overigens appels met peren vergelijken. Echter er zijn ook lichtpunten. Juist door de prestaties, die door Hans Peter Minderhoud in zijn column worden aangehaald, wordt er in ieder geval weer aandacht besteed aan de sport. Dat was vroeger wel anders, niet in de laatste plaats doordat dergelijke prestaties nimmer behaald werden. Met dit stapje moet dan ook genoegen genomen worden. De volgende stap is veel moeilijker en lijkt onoverkomelijk.
De sport is te ´eigen´ en te weinig ´toegankelijk´ om een groot publiek te kunnen bereiken. Bij schaatsen gaat het om snelheid en bij voetbal gaat het om goals. Bij dressuur gaat het om het scala van de africhting. Dat is zoiets als het vergelijken van Jan Smit met Charlotte Church. Volksvermaak is voor het volk. Paardensport is niet voor het volk. Jammer, maar volgens mij keiharde realiteit. Maar het feit dat ´het volk´ weet dat er dressuurrijden bestaat, en dat er paarden voor miljoenen euro´s verkocht worden en dat er medailles behaald kunnen worden en dat ruiters gepasseerd kunnen worden bij een nominatie en dat landen elkaars paarden wegkopen, is al een enorme overwinning en hopelijk een weg naar meer.
Stephan Wensing, advocaat
Deze column verscheen zaterdag 11 december 2010 in De Paardenkrant
