Forumkeuze bij koop van een paard |
| Plaatsing: 31-08-2026 |
Een forumkeuze is een afspraak tussen partijen over welke rechtbank bevoegd is als later een juridisch geschil ontstaat.
Partijen kunnen bijvoorbeeld in een koopovereenkomst opnemen:
“Alle geschillen die uit deze overeenkomst voortvloeien, worden voorgelegd aan de Rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht.”
Zo'n afspraak wordt een forumkeuzebeding genoemd.
Normaal gesproken geldt als hoofdregel dat een procedure wordt gevoerd bij de rechtbank van de woonplaats van de gedaagde. Partijen mogen daarvan echter in bepaalde gevallen afwijken door vooraf samen een andere bevoegde rechtbank aan te wijzen.
Dat was hier gebeurd. In de koopovereenkomst stond dat eventuele geschillen zouden worden behandeld door de Rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht. Daarom had de koper de procedure daar gestart.
De verkoper wilde dat de zaak bij de rechtbank van haar eigen woonplaats zou worden behandeld. Zij stelde dat zij het paard als particulier had verkocht.
Volgens haar was daarom sprake van een situatie waarin de wettelijke regels ter bescherming van consumenten meebrachten dat de forumkeuze in de overeenkomst niet geldig was. Zij vroeg de Rechtbank Midden-Nederland daarom zich onbevoegd te verklaren en de zaak naar een andere rechtbank te verwijzen.
De koper was het daarmee niet eens en stelde bovendien dat de verkoper bij de verkoop niet als particulier, maar als professionele partij had gehandeld.
De rechtbank geeft de koper gelijk.
De rechtbank legt uit dat partijen in beginsel een geldige forumkeuze mogen maken. Voor consumentenzaken gelden daarop bijzondere beschermingsregels. Die regels moeten voorkomen dat een consument door een contractuele forumkeuze wordt gedwongen bij een andere rechtbank te procederen dan de wet voor die consument voorschrijft.
Maar hier zit volgens de rechtbank het beslissende verschil.
De verkoper had het paard verkocht en niet gekocht. Volgens de rechtbank kan in deze situatie alleen degene die een overeenkomst als koper heeft gesloten als consument in de bedoelde wettelijke zin worden aangemerkt. De verkoper kan zich daarom niet op deze bijzondere consumentenregel beroepen om de forumkeuze buiten werking te stellen.
Interessant is dat de rechtbank vervolgens niet meer onderzoekt of de verkoper het paard daadwerkelijk als particulier of als professionele paardenhandelaar heeft verkocht.
Voor de vraag welke rechtbank bevoegd is, is dat volgens de rechtbank niet nodig. Zelfs wanneer ervan zou worden uitgegaan dat zij particulier handelde, was zij nog steeds de verkoper en niet de consument-koper waarop deze bijzondere bevoegdheidsbescherming ziet.
Daarom blijft de overeengekomen forumkeuze geldig en is de Rechtbank Midden-Nederland bevoegd om de zaak te behandelen.
De verkoper heeft het bevoegdheidsincident verloren. Haar verzoek om de zaak naar een andere rechtbank te verwijzen wordt afgewezen.
Zij moet daarom ook de proceskosten van het incident betalen.
De uitspraak komt erop neer dat een afgesproken forumkeuze in een koopovereenkomst in beginsel geldig is. Een particuliere verkoper van een paard kan die forumkeuze in dit geval niet terzijde schuiven door te stellen dat zij als consument heeft gehandeld. De bijzondere consumentenbescherming waarop zij zich beriep, ziet volgens de rechtbank op de consument die als koper optreedt, niet op degene die het paard verkoopt.
De rechtbank die partijen in hun overeenkomst hadden aangewezen, blijft daarom bevoegd.
Terug